اعضای تیم حافظان حیات‌وحش سروین در ششمین کنگره حفاظت آسیا (CAC Nepal 2026) که از ۱۳ تا ۱۵ خرداد ۱۴۰۵ (۳ تا ۵ ژوئن ۲۰۲۶) در کاتماندو نپال برگزار شد، به ارائه نتایج پروژه‌های میدانی خود پرداختند. این کنگره که توسط شعبه آسیای انجمن زیست‌شناسی حفاظت (SCB-Asia) سازمان‌دهی می‌شود، یکی از رویدادهای تخصصی اصلی برای پژوهشگران و فعالان محیط‌زیست در آسیا است.
در این رویداد، مرتضی پورمیرزای، مدیرعامل سروین، در ارائه‌ای با عنوان «احیای زیستگاه یوزپلنگ آسیایی با بهره‌گیری از دانش بومی» به مرور اقدامات انجام‌شده در پناهگاه حیات‌وحش میاندشت پرداخت. این ارائه نشان داد که چگونه تلفیق راهکارهای مبتنی بر طبیعت و دانش جوامع محلی، نقش موثری در احیای جمعیت طعمه‌ها و ثبت مجدد حضور یوزپلنگ در این منطقه پس از شش سال داشته است.
همچنین، عطیه تک‌تهرانی، هم‌بنیان‌گذار سروین، نتایج بررسی‌های خود را در ارائه‌ای داده‌محور با نام «آیا آن‌ها نجات می‌یابند؟ وضعیت بحرانی یوزپلنگ آسیایی در ایران» مطرح کرد. وی با بررسی داده‌های جمع‌آوری‌شده طی ۱۳ سال، ابعاد چالش‌های اصلی این گونه از جمله جمعیت بسیار کوچک، نرخ پایین بقای توله‌ها، تلفات جاده‌ای و آسیب‌پذیری یوزها در خارج از مرزهای مناطق حفاظت‌شده را تشریح کرد.
حضور نمایندگان سروین در ششمین کنگره حفاظت آسیا (CAC Nepal 2026) با حمایت و همکاری برگزارکنندگان کنگره امکان‌پذیر شد.
این گزارش مروری است بر فعالیت‌ها، تجربه‌ها و درس‌آموخته‌هایی که موسسه در سال ۱۴۰۴ کسب کرده است. گزارش عملکرد سَروین در سال ۱۴۰۴، علاوه بر مرور پروژه‌ها و همکاری‌های انجام‌شده، تصویری از رویکرد سَروین در مواجهه با چالش‌های میدانی، اجتماعی و مدیریتی در حفاظت از زیستگاه‌های یوزپلنگ ایرانی نیز ارائه می‌کند. در این گزارش، فعالیت‌های ما در چند محور اصلی از جمله «راه‌حل‌های مبتنی بر طبیعت»، «فعالیت‌های جامعه‌محور» و «آگاه‌سازی و نشر اطلاعات» تشریح شده است. از جمله موضوعات مطرح‌شده می‌توان به احیا و مرمت آب‌انبار در حاشیه زیستگاه یوزپلنگ، حمایت از همیاران محیط‌بان در توران، تأمین تجهیزات مورد نیاز برای ثبت و پایش حیات‌وحش، آغاز اقدامات مرتبط با مرکز آموزشی-تحقیقاتی سَروین، مشارکت در به‌روزرسانی اطلس CAMI، و تولید بازی آموزشی «نجات یوزپلنگ آسیایی» اشاره کرد. این گزارش همچنین به تجربه‌های سروین در سالی پرچالش، و به برخی از درس‌آموخته‌های این مسیر، از جمله تاب‌آوری در بحران، بازتعریف میدان عمل، و اهمیت همکاری با جوامع محلی، می‌پردازد.
یادداشت مدیرعامل
در ادامه، یادداشت مدیرعامل سَروین را در این گزارش می‌خوانید:
سال ۱۴۰۴ برای سروین، سال آموختنِ تاب‌آوری بود؛ تاب‌آوری در جنگ، در بحران سیاسی، و در شرایط پیچیده اقتصادی. در چنین زمانه‌ای، حفاظت از طبیعت به‌راحتی می‌تواند از اولویت خارج شود و حتی برای خودِ حفاظتگر این پرسش پیش بیاید که آیا ادامه دادن هنوز معنایی دارد یا نه. با این حال، تجربه ما در این سال نشان داد که درست در همین شرایط، حفاظت ضروری‌تر می‌شود. هرچه بحران عمیق‌تر می‌شود، طبیعت نیز آسیب‌پذیرتر می‌شود و نیاز به پایداری، تمرکز و بازتعریف مسیر بیشتر احساس می‌شود. محدودیت‌های ایجادشده برای ورود ما به عرصه‌های حفاظت‌شده دولتی، در ابتدا ما را از بخشی از میدان آشنای کارمان دور کرد. اما همین فاصله، فرصتی برای مطالعه، بازنگری و نزدیک‌تر شدن به جوامع محلی فراهم آورد و به ما نشان داد که بیرون از سازوکارهای رسمی نیز می‌توان مسیرهای مؤثر و معناداری برای حفاظت ساخت. سال ۱۴۰۴ برای ما تمرین و یادآور دوباره این واقعیت بود که حفاظت پایدار، فقط در درون مرزهای رسمی مناطق حفاظت‌شده شکل نمی‌گیرد. در بسیاری موارد، آنچه در کنار مردم محلی و در بستر اعتماد، همکاری و حضور مستمر ساخته می‌شود، می‌تواند ماندگارتر، قابل‌اتکاتر و امیدبخش‌تر از مسیرهای ناپایدار متکی بر دولت باشد. البته این تغییر و رشد آسان نبود و به موجب همراهی حامیانمان ممکن شد. آن‌ها که به ما اعتماد کردند و با تامین منابع مالی در میانه این محدودیت‌ها و مشکلات، راه را برای حفاظت از طبیعت هموار ساختند. من و تیم سَروین قدردان همراهی این عزیزان هستیم و دستاوردهای موسسه را یک پیروزی مشترک می‌دانیم. به امید آینده‌ای روشن برای ایران
سپاسگزاری
همچنین لازم می‌دانیم از تمامی حامیان حقیقی و حقوقی موسسه و دوستانی که فعالیت‌های ما را در طول سال ۱۴۰۴ تسهیل کردند، سپاسگزاری کنیم.
حامیان حقوقی
حامیان حقوقی و سازمانی سَروین در قالب مسئولیت اجتماعی شرکتی و یا علاقمندی تیم این سازمان‌ها، از شرکای کلیدی ما در سال ۱۴۰۴ بودند. در این بین، هتل درب شازده شیراز، شرکت چای احمد، انتشارات نردبان و برند RNS، بیشترین همراهی را با حمایت مستقیم مالی از پروژه‌های ما به انجام رساندند.
این افراد هر کدام به نحوی، در پیشبرد اهداف و برنامه عمل ما در سال ۱۴۰۴ مارا یاری کردند. لذا قدردان حمایت‌های معنوی این عزیزان هستیم: شینا انصاری، رضا شکاریان، ژیلا آقایی، سعید یوسف‌پور، مجید عجمی، احمد صفرزاده، بهرام زهزاد، فرامرز پارسی، موسی عجمی، فرانک عسکری، رضا کروبی، امیر مهاجرانی، رضا مهاجرانی، نگین صمدزاده، علی مظهر، علی کیقبادی، حسین کیقبادی، یاشار جعفری، محمد فرهادی‌نیا، مسعود خطیبی، فرزاد کفایی، مهسا مهدیزاده، مریم شهبازی، حمیدرضا رضایی، سید حسین موسوی، ابراهیم کیقبادی، وجیهه عجمی، زهرا کیقبادی، سید علیرضا محمدی، عباس مرادی، اعضای محترم شورا و اهالی روستای قلعه‌بالا، محیط‌بانان زحمت‌کش پارک ملی توران
دانلود گزارش عملکرد سَروین در سال ۱۴۰۴
شما می‌توانید گزارش را از طریق لینک زیر دانلود نمایید.
به مناسبت روز ملی یوزپلنگ ایرانی در ۹ شهریور، موسسه حافظان حیات‌وحش سَروین از بازی تعاملی تحت وب «نجات یوزپلنگ آسیایی» رونمایی کرد. این بازی که با بهره‌گیری از ابزارهای نوین هوش مصنوعی در کمتر از ۳۰ ساعت طراحی و اجرا شده، تجربه‌ای سرگرم‌کننده و آموزشی را برای مخاطبان رقم زده است. هدف اصلی بازی، آگاهی‌بخشی درباره چالش‌های حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و الهام‌بخشی به حمایت از این گونه در معرض خطر است.
در این بازی، بازیکن در نقش یک مادر یوزپلنگ ظاهر می‌شود که باید چهار توله خود را در طول ۱۸ ماه (معادل ۱۲۰ ثانیه در دنیای واقعی) به سلامت به استقلال برساند. بازیکنان با حرکت در مسیرهای موازی، منابع حیاتی مانند غذا و آب را جمع‌آوری کرده و از تهدیداتی مانند شکارچیان، سگ‌های گله، جاده‌ها و شترها دوری می‌کنند. در پایان هر مرحله، پیام‌های آموزشی و دستاوردهای بازی نمایش داده می‌شود تا بازیکنان با اهمیت حفاظت از زیستگاه‌ها و چالش‌های واقعی یوزپلنگ آشنا شوند.
این پروژه با استفاده از ابزار هوش مصنوعی KILO Code برای کدنویسی و recraft برای طراحی گرافیک توسعه یافت. در کمتر از دو روز پس از انتشار، ۳۱۴ نفر این بازی را تجربه کرده‌اند و به طور متوسط هر نفر سه بار بازی را انجام داده، که در مجموع معادل نجات ۱۴۵۳ ماه زندگی توله‌های یوزپلنگ است.
این بازی نمونه‌ای از توانایی‌های جدید ماست. ما با استفاده از فناوری‌های نوین، نه تنها پیام حفاظت را به شکلی جذاب منتقل می‌کنیم، بلکه راه را برای دیگر سازمان‌ها باز می‌کنیم تا از این ابزار برای گونه‌های خودشان استفاده کنند. سَروین در نظر دارد کد منبع بازی را به صورت رایگان منتشر کند تا سازمان‌های حفاظتی در سراسر جهان بتوانند نسخه‌های بومی‌سازی‌شده‌ای برای گونه‌های در خطر خود بسازند.
موسسه حافظان حیات‌وحش سَروین با افتخار گزارش عملکرد سال ۱۴۰۳ خود را منتشر می‌کند. این گزارش، بازتاب تلاش‌های بی‌وقفه تیم سَروین در راستای حفاظت از حیات‌وحش و احیای زیست‌بوم‌های ایران است. با شعار «هارمونی در طبیعت، پویایی در جامعه» و علیرغم تمام محدودیت‌های که برای ما وجود داشت، گام‌های مهمی در حفاظت از گونه‌های در خطر، توانمندسازی جوامع محلی و بازسازی زیستگاه‌ها برداشتیم.
گزارش سال ۱۴۰۳ سَروین، فعالیت‌های کلیدی موسسه از زمان تأسیس در شهریور ۱۴۰۳ را به تصویر می‌کشد. از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به مشارکت در ثبت تاریخی یوزپلنگ آسیایی «هلیا» در پناهگاه حیات‌وحش میاندشت پس از شش سال، انتشار دستورالعمل ساخت آبشخور استاندارد حیات‌وحش، و حمایت از محیط‌بانان از طریق توزیع بسته‌های ویژه شب یلدا و عید نوروز اشاره کرد. همچنین، پروژه‌های جامعه‌محور مانند استخدام همیاران محیط‌بان در ذخیره‌گاه زیست‌کره توران و برنامه‌های آگاهی‌رسانی برای ترویج مفاهیم نوین حفاظت، بخشی از تلاش‌های ما برای ایجاد اکوسیستم‌های پویا و پایدار بوده است. این فعالیت‌ها با همکاری جوامع محلی، محیط‌بانان و حامیان ارزشمند سَروین به ثمر نشسته و نشان‌دهنده تعهد ما به تلفیق دانش سنتی و علم مدرن است.
یادداشت مدیرعامل
در شهریور ۱۴۰۳، ما با تاسیس موسسه حافظان حیات‌وحش سَروین و شعار «هارمونی در طبیعت؛ پویایی در جامعه» فصلی تازه در مسیر حفاظت از طبیعت ایران آغاز کردیم. این شروع جدید، با نام سَرو – نماد پایداری – گواهی بر تعهد ما به ادامه راهی بود که سال‌هاست برای حیات‌وحش این سرزمین پیموده‌ایم. در این ۶ ماه نخست، با وجود محدودیت‌های مالی و عدم صدور مجوزها، تلاش کردیم با تمام توان، بیشترین اثر را در حفاظت از زیستگاه‌ها و حمایت از محیط‌بانان بگذاریم.
افتتاح رسمی موسسه در دی‌ماه، همراه با حامیان و دوستداران طبیعت، لحظه‌ای پرامید بود که در آن چشم‌اندازمان را برای آینده‌ای پایدار ترسیم کردیم. هر گام ما در سالی که گذشته، تلاشی برای غلبه بر چالش‌ها و خلق فرصت‌های جدید بود.
رو به آینده، با پایداری، گفت‌وگو و راه‌حل‌های خلاقانه، در راستای ماموریت سَروین برای احیای زیستگاه‌ها و توانمندسازی جوامع پیش می‌رویم. ما باور داریم که با همراهی شما، می‌توانیم طبیعت ایران را به روزهای پویاترش بازگردانیم. از همه حامیان، محیط‌بانان و همکاران که در این آغاز کنارمان بودند، صمیمانه سپاسگزارم. این تازه شروعی برای کارهای بزرگ‌تر است.
ما در سَروین باور داریم که حفاظت از حیات‌وحش تنها با همراهی شما ممکن است. از شما دعوت‌می‌کنیم تا گزارش کامل عملکرد ۱۴۰۳ را دانلود کنید و با حمایت خود، به ما در ادامه این مسیر ارزشمند کمک کنید.
موسسه ما در شهریور ۱۴۰۳ مبتنی بر بیش از ده سال تجربه حفاظت از حیات‌وحش کشور به صورت رسمی ثبت شد. این شروع جدید را در تاریخ ۱۴ دی ماه در کنار حامیان و دوستان موسسه جشن گرفتیم. در این مراسم چشم انداز و ماموریت موسسه را برای مدعوین شرح دادیم و تلاش کردیم آینده‌ای که برای طبیعت این سرزمین متصوریم برایشان شرح دهیم.
بر خود لازم می‌دانیم از تمامی عزیزانی که در این مراسم حضور پیدا کردند و به ما برای شروع کار موسسه جدید دلگرمی و امید بخشیدند تشکر کنیم. دوستانی که به رغم سختی‌های مختلف در کنار ما ایستادند و ما را به ادامه دادن امیدوار کردند.
عطیه تک‌تهرانی در حال توضیح قدم‌های اساسی و پروژه‌های آتی سَروین
عکس یادگاری تیم سروین با سامان گلریز
علی مظهر وکیل موسسه
نوید قلیخانی در حال توضیح ماموریت‌ها و چشم انداز سروین
معرفی اعضای تیم – الله‌یار سنگی
امیرحسین فرزانه بنیانگذار پادکست امیفر و اپلیکیشن یوز
ملیکا اسدزاده اینفلوئنسر
اعضای تیم و مدیران کافه تلاس
محمد درویش – فعال محیط‌زیست و سامان گلریز
عکس یادگاری تیم سَروین با محمد درویش
فروش محصولات زمین کشاورزی محیط‌بان سَروین در توران
اهدای نشان سَروین به سامان گلریز
عکس یادگاری پایان مراسم
معرفی اعضای تیم – مهسا شاه‌حسینی
حسین مقیسه – مدیر مارکتینگ آماده لذیذ
امیرپارسا نشاط اینفلوئنسر
مدیران برند RNS
مراسم افتتاحیه
سامان گلریز عزیز که بخش عمده هزینه‌های پذیرایی این مراسم را با حمایت همیشگی خود تقبل کرده بود و با پخت آش گلابی و زرشک خود جمع ما را دلپذیرتر کرده بود. کافه «به ما بگو» (Tellus) و خانواده محترم «با صفت» که فضای کافه را برای چند ساعت در راستای مسئولیت اجتماعی و ماموریت فرهنگی خود در اختیار ما گذاشته بودند.
آرش محرمی عزیز از استودیو arashioustu که زحمت تصویربرداری و مستندسازی مراسم را بر عهده داشت. استودیو dramonstudio که تجهیزات تصویربرداری را در اختیار گذاشته بود. یاشار جعفری @yaasharjafari عزیز که عکاسی مراسم را بر عهده داشت.
استودیو دکمه زحمت طراحی‌های گرافیکی برنامه را کشیده بود. سمانه وثوق عزیز که با هنر خود، طرحی بر گرفته از لوگو موسسه برای نقش روی بشقاب‌های هدیه آماده کرده بود تا بشقاب‌ها در باکس‌های زیبای ساخته شده توسط بهاره پیله‌گر تقدیم مهمانان شوند.
لطف و همکاری داوطلبانه این عزیزان باعث شد این مراسم با کمترین هزینه ممکن برگزار و خاطره‌ای ماندگار برای همه ما ساخته شود.
